Yn ddiweddar dyma ni’n sgwrsio a’r tiwtor Rhian Sherrington am gwrs drochol newydd sydd wedi’i gynllunio yn CyDA sy’n anelu i rymuso menywod i arwain mewn creu newid.

Ym mis Gorffennaf eleni, bydd CyDA yn cynnal Arwain gyda Natur: Arweinyddiaeth Adfywiol i Fenywod, cwrs drochol tair diwrnod newydd a grëwyd mewn partneriaeth â’r hyfforddwr arweinyddiaeth a’r hyfforddwr gweithredol Rhian Sherrington, sylfaenydd y Rhwydwaith ‘Women in Sustainability.’ 

Ar adeg pan fo’r byd mewn angen taer am arweinwyr a all lywio cymhlethdod gydag empathi, eglurder a dewrder, mae llawer o fenywod sy’n gweithio mewn rolau cynaliadwyedd sy’n canolbwyntio ar effaith yn teimlo’r straen. Mae eu gwaith yn ystyrlon iawn, ond mae’r systemau o’u cwmpas yn aml yn gwneud y gwaith hwnnw’n llawer anoddach nag y dylai fod. 

C: Sut daeth y cwrs yma o gwmpas?

Ers dros ddeuddeg mlynedd, rydw i wedi gweithio’n agos gyda menywod sy’n ymroi eu gyrfaoedd i gynaliadwyedd, gweithredu ar yr hinsawdd, diogelu’r amgylchedd a dylanwad gymdeithasol. Yn ystod yr amser hwnnw, rydw i wedi gweld rhywbeth trawiadol, mae menywod yn cael eu cymell yn ddwfn i greu newid, ond mae’r systemau y maent yn gweithio ynddynt yn aml yn gwneud y newid hwnnw’n llawer anoddach nag sydd angen iddo fod.

Mae arweinyddiaeth, er gwaethaf cynnydd, yn dal i fod yn brofiad rhyweddol. Mae menywod yn wynebu rhwystrau sy’n weladwy ac yn anweledig, o gydbwyso llwyth gwaith a gofynion gofalu i lywio rhagfarn anymwybodol a bwlch awdurdod parhaus. Yr hyn rwy’n ei weld, dro ar ôl tro, yw bod menywod sy’n gweithio i hyrwyddo cynaliadwyedd yn aml yn gwneud hynny gyda chyllidebau isel, adnoddau cyfyngedig a disgwyliadau uchel. Daw llawer o’u dylanwad nid o rym safle ond o berswadio, adeiladu perthnasoedd a llafur emosiynol.

Ar yr un pryd, mae’r menywod hyn yn cario ymwybyddiaeth ddwfn o’r argyfyngau hinsawdd a bioamrywiaeth sy’n datblygu o’n cwmpas. Maent yn deall y brys. Maent yn teimlo pwysau hynny. Mae’r cyfuniad hwn o gyfrifoldeb, brys ac adnoddau cyfyngedig yn creu straen unigryw, un sy’n aml yn mynd heb ei gydnabod.

C: Sut allwn ni newid ein dealltwriaeth o beth mae arweinyddiaeth yn edrych fel?

Mae llawer o’r anawsterau y mae menywod mewn arweinyddiaeth yn eu hwynebu yn deillio o’r modelau arweinyddiaeth yr ydym wedi’u hetifeddu. Mae llawer o’n dulliau amlwg o arweinyddiaeth wedi’u llunio gan feddwl yn echdynnol, gyda phwyslais ar gystadleuaeth, hierarchaeth, cyflymder a rheolaeth. Mae’r dulliau hyn yn gynyddol anghydnaws â’r heriau yr ydym yn eu hwynebu nawr.

Mae ymchwil yn dangos yr hyn y mae llawer ohonom ni’n ei ddeall yn reddfol, sef bod y rhinweddau arweinyddiaeth sydd eu hangen ar gyfer dyfodol ffyniannus a gwydn yn cynnwys empathi, tosturi, ystwythder, gwrando’n ddwfn a meddwl systemau. Sgiliau dynol yw’r rhain, nid rhai sy’n seiliedig ar ryw, ond mae llawer o fenywod wedi’u datblygu trwy brofiad byw a chymdeithasu.

Yn rhy aml, mae’r cryfderau hyn wedi cael eu diystyru fel ‘sgiliau meddal’ neu eu gweld yn llai gwerthfawr na dulliau gorchymyn-a-rheoli mwy traddodiadol. Eto fyth, dyma’r union sgiliau sydd eu hangen i lywio ansicrwydd, meithrin ymddiriedaeth, ac arwain newid trawsnewidiol.

Pan fydd menywod yn gallu arwain fel eu hunain, nid gwasgu i fowld nad oedd erioed wedi’i gynllunio ar eu cyfer, a phan fydd timau arweinyddiaeth yn wirioneddol amrywiol, mae sefydliadau’n gwrando’n well, yn cydweithio’n well ac yn osgoi peryglon meddwl grŵp.

Nid yw hyn yn ymwneud â rhoi menywod yn erbyn dynion. Mae’n ymwneud â chydnabod bod ein strwythurau presennol wedi’u cynllunio o dan safbwynt cul ar y byd, a bod angen arweinyddiaeth arnom nawr sy’n adlewyrchu cymhlethdod y systemau rydym yn gweithio i’w trawsnewid.

C: Pam Arweinyddiaeth Adfywiol?

I symud ymlaen, mae angen i ni symud i ffwrdd o arweinyddiaeth echdynnol i arweinyddiaeth adfywiol – arweinyddiaeth sy’n adnewyddu yn hytrach na disbyddu, sy’n cefnogi effaith hirdymor yn hytrach na buddugoliaethau tymor byr. 

Mae arweinyddiaeth adfywiol yn gofyn inni gydnabod ein hunain fel rhan o systemau byw. Mae’n ein gwahodd i roi sylw i batrymau, perthnasoedd a rhyngddibyniaeth. Mae’n ein hannog i arwain mewn ffyrdd sy’n gynaliadwy nid yn unig i’n sefydliadau ond i ni ein hunain. 

Un o’r chwedlau arweinyddiaeth mwyaf niweidiol yr ydym yn dal i’w cario yw’r syniad bod natur yn gystadleuol yn y pen draw. Ond pan edrychwn yn ofalus ar systemau ecolegol, rydym yn gweld mai dim ond rhan fach o’r stori yw cystadleuaeth, ac yn fwyaf gweladwy yng nghyfnodau cynnar olyniaeth. Diffinnir ecosystemau iach gan gydweithio, amrywiaeth a chysylltedd.  

C: Pam mae’r cwrs hwn wedi’i anelu at fenywod yn unig?

Ni fydd newid systemig yn cael ei yrru gan fenywod yn unig. Mae trawsnewidiad ystyrlon yn gofyn am arweinyddiaeth gan bob rhyw. Ond mae mannau i fenywod yn unig yn parhau i fod yn hanfodol oherwydd eu bod yn creu diogelwch seicolegol. Maent yn caniatáu i fenywod archwilio profiadau byw, archwilio patrymau mewnol, meithrin hyder a datblygu iaith newydd ar gyfer eu harweinyddiaeth, yn rhydd rhag feirniadaeth.

Dros y deuddeg mlynedd diwethaf, rwyf wedi gweld pa mor drawsnewidiol y gall hyn fod. Pan fydd menywod yn dod at ei gilydd mewn amgylcheddau cefnogol a phwrpasol, maent yn gadael gyda theimlad cryfach o eglurder, dewrder a chyfeiriad. Maent yn dychwelyd i’w gweithleoedd wedi’u cyfarparu’n well i ddylanwadu ar ddiwylliant, dod o hyd i gynghreiriaid a chreu newid o’r tu mewn.

Nid yw coedwig yn ffynnu oherwydd bod un goeden yn dominyddu; mae’n ffynnu oherwydd bod pob coeden yn dod o hyd i’w chilfach o fewn gwe ehangach o berthnasoedd.

Dyma’r ysbrydoliaeth y tu ôl i Arwain gyda Natur. Mae’n wahoddiad i ailddychmygu arweinyddiaeth trwy ddysgu o ddeallusrwydd adfywiol natur ei hun.

Beth i’w Ddisgwyl o’r Cwrs

Mae Arwain gyda Natur: Arweinyddiaeth Adfywiol i Fenywod, a ddatblygwyd gyda CyDA, wedi’i gynllunio ar gyfer menywod ar lefel sy’n gweithio ar lefel canol-uwch ac uwch ym meysydd cynaliadwyedd, hinsawdd, amgylchedd ac effaith gymdeithasol.

Dros dri diwrnod byddwn yn:

• trochi ein hunain yn natur i ailgysylltu âc adnoddau mewnol ein hunain
• archwilio beth mae arweinyddiaeth adfywiol yn edrych fel drwy ffyrdd ymarferol
• datgelu heriau sy’n ymwneud ag awdurdod, brys, llafur anweledig a gor-gyfrifoldeb
• defnyddio offer meddwl systemau fel TetraMap i ddeall patrymau ynom ni ein hunain a’n timau
• gweithio gyda sefyllfaoedd go iawn a gyflwynir gan gyfranogwyr
• adeiladu cymuned gyda chyfoedion sy’n rhannu pwysau a phwrpas tebyg

Y bwriad yw i bob menyw adael gydag egni newydd, mwy o eglurder, ac offer ymarferol i ddylanwadu ar eu diwylliannau sefydliadol yn fwy effeithiol, wrth ddarparu adnoddau i’w hunain yn fwy cynaliadwy. 

Mae’r cwrs hwn yn dwyn ynghyd fwy na degawd o fewnwelediadau gan y ‘Women in Sustainability Network’ ochr yn ochr â dulliau busnes adfywiol gan fy nhiwtor cyfrannol, Janine Barron. Gyda’n gilydd byddwn yn archwilio beth mae’n ei olygu i greu arweinyddiaeth sy’n addas ar gyfer y dyfodol, wedi’i gwreiddio yn y natur, ac sy’n cyd-fynd â phwy ydym ni mewn gwirionedd. 

Mae hwn yn gwrs cynhwysol, sy’n agored i unrhyw un sy’n uniaethu fel menyw.

Ymunwch â Ni

Os ydych chi’n fenyw sy’n gweithio ym maes cynaliadwyedd, hinsawdd, yr amgylchedd neu effaith gymdeithasol, ac yn teimlo’r straen o arwain o fewn systemau nad ydynt wedi’u cynllunio ar gyfer y dyfodol sydd ei angen arnom, y cwrs hwn yw’r un i chi.

Mae’r cwrs yn rhedeg o 3 i 5 Gorffennaf ac mae opsiwn cynllun talu misol ar gael.

Cliciwch yma am fwy o fanylion