Category: Education

Yn ddiweddar dyma ni’n sgwrsio a’r Darlithydd Nick Hughes, a ddaeth â fyfyrwyr o UCL ar ymweliad i CyDA ym mis Tachwedd. Roedd beth ddywedodd yn atgof gwych o’r gwaith pwysig y mae ein tîm addysg yn ei wneud yn ysbrydoli ymwelwyr i weithredu dros ddyfodol mwy cynaliadwy.

Yma yng Nghanolfan y Dechnoleg Amgen, rydym wastad yn falch i groesawu Grwpiau Prifysgol sy’n ymweld a’n cartref yng nghalon Canolbarth Cymru.

Mae myfyrwyr sy’n ymweld yn dod â’u cefndiroedd a’u diddordebau eu hunain gyda nhw, boed yn beirianwyr y dyfodol, yn wyddonwyr naturiol darpar, yn ymarferwyr creadigol neu unrhyw le rhyngddynt. I’n tîm yma yn CyDA, y gallu i rannu’r hyn yr ydym wedi’i ddysgu am gynaliadwyedd ac ysbrydoli gweithrediad yw’r rheswm yr ydym yn gwneud yr hyn a wnawn, ac rydym yn trysori’r cyfle i wneud cynaliadwyedd yn rhan o daith ddysgu’r myfyrwyr hyn.

Mae Nick Hughes, darlithydd o UCL wedi ymweld â CyDA yn gyson dros y blynyddoedd, ac yn ddiweddar daeth â rhai myfyrwyr Meistr ar drip maes preswyl fel y gallent ategu eu hastudiaethau a gweld enghreifftiau holistaidd o gynaliadwyedd ar waith, yn agos ac mewn amser real.

Dull Holistaidd o Gynaliadwyedd

“Mewn dim ond ychydig ddyddiau, mae’r myfyrwyr yn gweld ac yn profi technegau adeiladu naturiol cynaliadwy, rheolaeth ecolegol, amaethyddiaeth gadwraethol, rheoli dŵr a gwastraff cynaliadwy, a gwahanol fathau o dechnolegau ynni adnewyddadwy. Mae’n brofiad ysbrydoledig ac ysgogol.” 

Mae dysgu cyfoethogol yn arwain at atebion cyfoethogol ac mae bod yn safle lle gall myfyrwyr adeiladu ar eu gwybodaeth eu hunain a gwneud cynnydd yn eu taith addysgol yn brofiad calonogol i ni i gyd yn CyDA. Ac mae gallu cynnig y mewnwelediadau holistaidd ac ymarferol hyn i agweddau niferus cynaliadwyedd yn golygu y gallwn roi pwyslais ar y dull integredig sydd ei angen i fynd i’r afael â’r argyfwng hinsawdd.

Profiadau ymarferol sy’n ategu dysgu

“Mae dull holisatidd CyDA o gynaliadwyedd yn ategu amcanion dysgu allweddol ein rhaglen yn uniongyrchol ond mae hefyd yn rhoi cyfle i fyfyrwyr gael profiadau ymarferol. Roedden ni eisiau lle ble byddai myfyrwyr yn teimlo’n gyfforddus ac yn mwynhau bod gyda’i gilydd ond hefyd yn cael y cyfle i gymryd rhan mewn gweithgareddau dysgu ymarferol o berthnasedd uniongyrchol, ond hefyd yn ategu’r modiwlau rydyn ni’n eu addysgu fel rhan o’n rhaglen ein hunain.”

Mae safle CyDA yn gartref i lu o atebion cynaliadwy ar waith, o ynni adnewyddadwy i adeiladau cynaliadwy, ymchwil Prydain Di-Garbon, rheoli adnoddau’n gynaliadwy a thu hwnt. Mae gan amrywiaeth yr enghreifftiau hyn y gallu i apelio at wahanol ddiddordebau myfyrwyr a dal eu dychymyg wrth iddynt symud ymlaen yn eu hastudiaethau.

“Mae’r myfyrwyr yn rhoi adborth rhagorol i ni’n gyson ar y daith breswyl. Maen nhw’n gwerthfawrogi’r gweithgareddau, yr arweiniad arbenigol a’r awyrgylch croesawgar yn fawr, sy’n gwneud iddyn nhw deimlo’n gwbl gartrefol.”

Mae cael bod yn rhan o daith ddysgu gwneuthurwyr newid y dyfodol yn fraint wirioneddol dim ots pa mor fawr neu fach ydyw, ac mae bob amser yn bleser clywed yn ôl gan y rhai sy’n ymweld! 

Os oes gennych chi stori CyDA yr hoffech chi ei rhannu, byddem wrth ein bodd yn ei chlywed…rhannwch eich stori heddiw.

Dewch a’ch Prifysgol i CyDA 

I ddysgu mwy am gynnig ymweliadau grŵp CyDA ac i wneud ymholiad, ewch i cy.cat.org.uk/dewch-i-cyda/grwpiau-a-dysgu/ neu anfonwch e-bost at education@cat.org.uk

Cofrestru ar gyfer E-bost

Cadwch lygad ar y gweithgareddau, digwyddiadau ac adnoddau ar-lein diweddaraf drwy gofrestru i dderbyn ein negeseuon e-bost a’n dilyn ni ar y cyfryngau cymdeithasol. Ac os hoffech chi gymryd rhan a chefnogi ein gwaith, byddem wrth ein bodd yn eich croesawu fel aelodau CyDA.

COFRESTRU AR GYFER E-BOST

Cefnogwch Ni

Yn ddiweddar dyma ni’n sgwrsio a’r tiwtor Rhian Sherrington am gwrs drochol newydd sydd wedi’i gynllunio yn CyDA sy’n anelu i rymuso menywod i arwain mewn creu newid.

Ym mis Gorffennaf eleni, bydd CyDA yn cynnal Arwain gyda Natur: Arweinyddiaeth Adfywiol i Fenywod, cwrs drochol tair diwrnod newydd a grëwyd mewn partneriaeth â’r hyfforddwr arweinyddiaeth a’r hyfforddwr gweithredol Rhian Sherrington, sylfaenydd y Rhwydwaith ‘Women in Sustainability.’ 

Ar adeg pan fo’r byd mewn angen taer am arweinwyr a all lywio cymhlethdod gydag empathi, eglurder a dewrder, mae llawer o fenywod sy’n gweithio mewn rolau cynaliadwyedd sy’n canolbwyntio ar effaith yn teimlo’r straen. Mae eu gwaith yn ystyrlon iawn, ond mae’r systemau o’u cwmpas yn aml yn gwneud y gwaith hwnnw’n llawer anoddach nag y dylai fod. 

C: Sut daeth y cwrs yma o gwmpas?

Ers dros ddeuddeg mlynedd, rydw i wedi gweithio’n agos gyda menywod sy’n ymroi eu gyrfaoedd i gynaliadwyedd, gweithredu ar yr hinsawdd, diogelu’r amgylchedd a dylanwad gymdeithasol. Yn ystod yr amser hwnnw, rydw i wedi gweld rhywbeth trawiadol, mae menywod yn cael eu cymell yn ddwfn i greu newid, ond mae’r systemau y maent yn gweithio ynddynt yn aml yn gwneud y newid hwnnw’n llawer anoddach nag sydd angen iddo fod.

Mae arweinyddiaeth, er gwaethaf cynnydd, yn dal i fod yn brofiad rhyweddol. Mae menywod yn wynebu rhwystrau sy’n weladwy ac yn anweledig, o gydbwyso llwyth gwaith a gofynion gofalu i lywio rhagfarn anymwybodol a bwlch awdurdod parhaus. Yr hyn rwy’n ei weld, dro ar ôl tro, yw bod menywod sy’n gweithio i hyrwyddo cynaliadwyedd yn aml yn gwneud hynny gyda chyllidebau isel, adnoddau cyfyngedig a disgwyliadau uchel. Daw llawer o’u dylanwad nid o rym safle ond o berswadio, adeiladu perthnasoedd a llafur emosiynol.

Ar yr un pryd, mae’r menywod hyn yn cario ymwybyddiaeth ddwfn o’r argyfyngau hinsawdd a bioamrywiaeth sy’n datblygu o’n cwmpas. Maent yn deall y brys. Maent yn teimlo pwysau hynny. Mae’r cyfuniad hwn o gyfrifoldeb, brys ac adnoddau cyfyngedig yn creu straen unigryw, un sy’n aml yn mynd heb ei gydnabod.

C: Sut allwn ni newid ein dealltwriaeth o beth mae arweinyddiaeth yn edrych fel?

Mae llawer o’r anawsterau y mae menywod mewn arweinyddiaeth yn eu hwynebu yn deillio o’r modelau arweinyddiaeth yr ydym wedi’u hetifeddu. Mae llawer o’n dulliau amlwg o arweinyddiaeth wedi’u llunio gan feddwl yn echdynnol, gyda phwyslais ar gystadleuaeth, hierarchaeth, cyflymder a rheolaeth. Mae’r dulliau hyn yn gynyddol anghydnaws â’r heriau yr ydym yn eu hwynebu nawr.

Mae ymchwil yn dangos yr hyn y mae llawer ohonom ni’n ei ddeall yn reddfol, sef bod y rhinweddau arweinyddiaeth sydd eu hangen ar gyfer dyfodol ffyniannus a gwydn yn cynnwys empathi, tosturi, ystwythder, gwrando’n ddwfn a meddwl systemau. Sgiliau dynol yw’r rhain, nid rhai sy’n seiliedig ar ryw, ond mae llawer o fenywod wedi’u datblygu trwy brofiad byw a chymdeithasu.

Yn rhy aml, mae’r cryfderau hyn wedi cael eu diystyru fel ‘sgiliau meddal’ neu eu gweld yn llai gwerthfawr na dulliau gorchymyn-a-rheoli mwy traddodiadol. Eto fyth, dyma’r union sgiliau sydd eu hangen i lywio ansicrwydd, meithrin ymddiriedaeth, ac arwain newid trawsnewidiol.

Pan fydd menywod yn gallu arwain fel eu hunain, nid gwasgu i fowld nad oedd erioed wedi’i gynllunio ar eu cyfer, a phan fydd timau arweinyddiaeth yn wirioneddol amrywiol, mae sefydliadau’n gwrando’n well, yn cydweithio’n well ac yn osgoi peryglon meddwl grŵp.

Nid yw hyn yn ymwneud â rhoi menywod yn erbyn dynion. Mae’n ymwneud â chydnabod bod ein strwythurau presennol wedi’u cynllunio o dan safbwynt cul ar y byd, a bod angen arweinyddiaeth arnom nawr sy’n adlewyrchu cymhlethdod y systemau rydym yn gweithio i’w trawsnewid.

C: Pam Arweinyddiaeth Adfywiol?

I symud ymlaen, mae angen i ni symud i ffwrdd o arweinyddiaeth echdynnol i arweinyddiaeth adfywiol – arweinyddiaeth sy’n adnewyddu yn hytrach na disbyddu, sy’n cefnogi effaith hirdymor yn hytrach na buddugoliaethau tymor byr. 

Mae arweinyddiaeth adfywiol yn gofyn inni gydnabod ein hunain fel rhan o systemau byw. Mae’n ein gwahodd i roi sylw i batrymau, perthnasoedd a rhyngddibyniaeth. Mae’n ein hannog i arwain mewn ffyrdd sy’n gynaliadwy nid yn unig i’n sefydliadau ond i ni ein hunain. 

Un o’r chwedlau arweinyddiaeth mwyaf niweidiol yr ydym yn dal i’w cario yw’r syniad bod natur yn gystadleuol yn y pen draw. Ond pan edrychwn yn ofalus ar systemau ecolegol, rydym yn gweld mai dim ond rhan fach o’r stori yw cystadleuaeth, ac yn fwyaf gweladwy yng nghyfnodau cynnar olyniaeth. Diffinnir ecosystemau iach gan gydweithio, amrywiaeth a chysylltedd.  

C: Pam mae’r cwrs hwn wedi’i anelu at fenywod yn unig?

Ni fydd newid systemig yn cael ei yrru gan fenywod yn unig. Mae trawsnewidiad ystyrlon yn gofyn am arweinyddiaeth gan bob rhyw. Ond mae mannau i fenywod yn unig yn parhau i fod yn hanfodol oherwydd eu bod yn creu diogelwch seicolegol. Maent yn caniatáu i fenywod archwilio profiadau byw, archwilio patrymau mewnol, meithrin hyder a datblygu iaith newydd ar gyfer eu harweinyddiaeth, yn rhydd rhag feirniadaeth.

Dros y deuddeg mlynedd diwethaf, rwyf wedi gweld pa mor drawsnewidiol y gall hyn fod. Pan fydd menywod yn dod at ei gilydd mewn amgylcheddau cefnogol a phwrpasol, maent yn gadael gyda theimlad cryfach o eglurder, dewrder a chyfeiriad. Maent yn dychwelyd i’w gweithleoedd wedi’u cyfarparu’n well i ddylanwadu ar ddiwylliant, dod o hyd i gynghreiriaid a chreu newid o’r tu mewn.

Nid yw coedwig yn ffynnu oherwydd bod un goeden yn dominyddu; mae’n ffynnu oherwydd bod pob coeden yn dod o hyd i’w chilfach o fewn gwe ehangach o berthnasoedd.

Dyma’r ysbrydoliaeth y tu ôl i Arwain gyda Natur. Mae’n wahoddiad i ailddychmygu arweinyddiaeth trwy ddysgu o ddeallusrwydd adfywiol natur ei hun.

Beth i’w Ddisgwyl o’r Cwrs

Mae Arwain gyda Natur: Arweinyddiaeth Adfywiol i Fenywod, a ddatblygwyd gyda CyDA, wedi’i gynllunio ar gyfer menywod ar lefel sy’n gweithio ar lefel canol-uwch ac uwch ym meysydd cynaliadwyedd, hinsawdd, amgylchedd ac effaith gymdeithasol.

Dros dri diwrnod byddwn yn:

• trochi ein hunain yn natur i ailgysylltu âc adnoddau mewnol ein hunain
• archwilio beth mae arweinyddiaeth adfywiol yn edrych fel drwy ffyrdd ymarferol
• datgelu heriau sy’n ymwneud ag awdurdod, brys, llafur anweledig a gor-gyfrifoldeb
• defnyddio offer meddwl systemau fel TetraMap i ddeall patrymau ynom ni ein hunain a’n timau
• gweithio gyda sefyllfaoedd go iawn a gyflwynir gan gyfranogwyr
• adeiladu cymuned gyda chyfoedion sy’n rhannu pwysau a phwrpas tebyg

Y bwriad yw i bob menyw adael gydag egni newydd, mwy o eglurder, ac offer ymarferol i ddylanwadu ar eu diwylliannau sefydliadol yn fwy effeithiol, wrth ddarparu adnoddau i’w hunain yn fwy cynaliadwy. 

Mae’r cwrs hwn yn dwyn ynghyd fwy na degawd o fewnwelediadau gan y ‘Women in Sustainability Network’ ochr yn ochr â dulliau busnes adfywiol gan fy nhiwtor cyfrannol, Janine Barron. Gyda’n gilydd byddwn yn archwilio beth mae’n ei olygu i greu arweinyddiaeth sy’n addas ar gyfer y dyfodol, wedi’i gwreiddio yn y natur, ac sy’n cyd-fynd â phwy ydym ni mewn gwirionedd. 

Mae hwn yn gwrs cynhwysol, sy’n agored i unrhyw un sy’n uniaethu fel menyw.

Ymunwch â Ni

Os ydych chi’n fenyw sy’n gweithio ym maes cynaliadwyedd, hinsawdd, yr amgylchedd neu effaith gymdeithasol, ac yn teimlo’r straen o arwain o fewn systemau nad ydynt wedi’u cynllunio ar gyfer y dyfodol sydd ei angen arnom, y cwrs hwn yw’r un i chi.

Mae’r cwrs yn rhedeg o 3 i 5 Gorffennaf ac mae opsiwn cynllun talu misol ar gael.

Cliciwch yma am fwy o fanylion

Cofrestru ar gyfer E-bost

Cadwch lygad ar y gweithgareddau, digwyddiadau ac adnoddau ar-lein diweddaraf drwy gofrestru i dderbyn ein negeseuon e-bost a’n dilyn ni ar y cyfryngau cymdeithasol. Ac os hoffech chi gymryd rhan a chefnogi ein gwaith, byddem wrth ein bodd yn eich croesawu fel aelodau CyDA.

COFRESTRU AR GYFER E-BOST

Cefnogwch Ni

Mae Amanda Smith, Pennaeth Dysgu ac Addysg, yn archwilio rhai o’r heriau y mae pobl ifanc yn eu hwynebu heddiw, a sut y mae CyDA yn gweithredu.

Yng Nghymru, rydym yn ffodus i gael ymrwymiad cenedlaethol i feddwl dros y tymor hir. Mae Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol yn rhoi anghenion yfory wrth wraidd y penderfyniadau a wneir heddiw. Mae’n ffordd bwerus o’n hatgoffa mai’r byd yr ydym yn ei siapio nawr, yn amgylcheddol, yn ddiwylliannol ac yn wleidyddol, yw’r un y bydd pobl ifanc yn ei etifeddu.

Yn CyDA, credwn bod y genhedlaeth nesaf yn haeddu mwy na sedd wrth y bwrdd. Maent yn haeddu cael eu clywed, eu cefnogi a chael yr offerynnau er mwyn helpu i siapio’r dyfodol eu hunain.

Realiti i bobl ifanc heddiw

Mae pobl ifanc heddiw yn tyfu i fyny mewn cyfnod o ansicrwydd a newid cyflym. Teimlir effeithiau yr hinsawdd yn methu ar draws y byd, a disgwylir i bethau waethygu gryn dipyn.

Bellach, caiff gorbryder am yr hinsawdd ei gydnabod yn eang fel mater difrifol. Mae nifer gynyddol o blant a phobl ifanc yn eu harddegau yn adrodd am y ffaith bod maint y problemau amgylcheddol, a’r ffaith na allant wneud gwahaniaeth, yn eu llethu. Gall y faich emosiynol hon effeithio ar eu hiechyd meddwl, eu haddysg, a hyd yn oed ar eu dewisiadau gyrfa.

Ond law yn llaw â’r gofid a’r gwrthdyniad, ceir egni, angerdd a dymuniad cryf i wneud gwahaniaeth hefyd. Yn fwy nag erioed, mae pobl ifanc yn ymgysylltu’n fawr. Maent yn gofyn cwestiynau, yn mynnu bod gweithredu yn digwydd, ac yn dychmygu ffyrdd newydd o fyw. O streiciau hinsawdd mewn ysgolion i brosiectau cymunedol, maent yn dangos eu bod yn ymboeni a’u bod yn barod i arwain y sgwrs.

Ond ni all pobl ifanc wneud hyn ar eu pen eu hunain. Mae angen cymorth arnynt er mwyn sicrhau bod eu llais yn cael ei glywed ac er mwyn paratoi ar gyfer eu gyrfaoedd a’u bywydau yn y dyfodol.

Cynorthwyo pobl ifanc yn CyDA

Mae CyDA wastad wedi bod am ddatrysiadau ymarferol a newid cadarnhaol.  Mae ein gwaith gyda phobl ifanc yn datblygu’r sylfaen honno, ac yn eu helpu i archwilio syniadau, meithrin sgiliau a chanfod gobaith wrth weithredu. 

Bob blwyddyn, mae CyDA yn croesawu myfyrwyr ysgol a phrifysgol i’n Canolfan Ymwelwyr yng Nghanolbarth Cymru.  Mae’r ymweliadau hyn yn brofiadau dysgu ymdrochol sy’n dangos datrysiadau ymarferol ar waith.  Mae myfyrwyr yn archwilio systemau ynni adnewyddadwy, adeiladau gwyrdd, gerddi organig a choetir a reolir mewn ffordd gynaliadwy.  Maent yn dysgu am wyddor hinsawdd, technolegau carbon isel a dylunio sy’n ymwybodol o ecoleg.  Mae’r holl ddysgu hwn yn digwydd mewn ecosystem fyw, lle y cânt eu hamgylchynu â natur, enghreifftiau ymarferol o ddatrysiadau cynaliadwy, a thystiolaeth 50 mlynedd o arloesi amgylcheddol.

I nifer, mae’n brofiad trawsnewidiol.  Byddant yn gadael gyda gwybodaeth newydd, syniadau ffres ac ymdeimlad o obaith o’r newydd.  Byddant yn gweld bod datrysiadau yn bodoli ac y gallant fod yn rhan o sicrhau eu bod yn digwydd. Disgrifiodd un athro a oedd wedi ymweld o Ysgol Solefield yng Nghaint sut yr oedd “Un myfyriwr wedi dychwelyd ataf flynyddoedd ar ôl y daith hon i ddweud ei fod wedi ei ysbrydoli i ganlyn peirianneg gynaliadwy.”  Ers hynny, mae wedi mynd ymlaen i astudio Peirianneg Gynaliadwy yn y brifysgol ac mae bellach wedi cymhwyso ac yn gwneud yn dda yn y maes.

Dyfodol Mentrus: Dychmygu yr hyn sy’n bosibl

Un o raglenni mwyaf trawiadol CyDA ar gyfer pobl ifanc yw Dyfodol Mentrus, sef gweithdy a gynlluniwyd er mwyn helpu cyfranogwyr i ddychmygu dyfodol cynaliadwy a deall y rôl y gallant ei chyflawni wrth wireddu hynny.

Mae’r gweithdy yn tywys pobl ifanc trwy broses greadigol a myfyriol. Byddant yn archwilio sut y gallai byd di-garbon edrych, gan ystyried y newidiadau y mae angen eu gwneud er mwyn cyrraedd y fan honno, a nodi’r sgiliau a’r camau y gallent helpu i’w wneud yn realiti.

Mae’n wych gweld plant yn llawn gobaith am ddyfodol eu cartrefi, eu hysgolion a’u cymunedau. Maent yn dychmygu mannau gwyrdd, yn llawn chwarae ac sy’n ffynnu gyda byd natur.

Nid rhaglen sy’n dweud wrth bobl ifanc yr hyn i’w feddwl yw Dyfodol Mentrus, mae’n ymwneud â rhoi lle iddynt feddwl dros eu hunain. Rhoddir y pwyslais ar alluogedd, dychymyg a phosibilrwydd. Yn aml, bydd cyfranogwyr yn gadael wedi cael eu grymuso yn fwy, yn fwy cysylltiedig ac yn meddu ar fwy o gymhelliant i weithredu yn eu bywydau a’u cymunedau.

POP25: Cyrraedd cynulleidfa ehangach

Ym mis Tachwedd, cynhaliodd CyDA POP25 (Diwrnod Diogelu Ein Planed), digwyddiad partneriaeth mawr gyda Dysgu STEM, asiantaethau y gofod y DU ac Ewropeaidd a sefydliadau eraill. Darlledwyd y digwyddiad hwn yn fyw o CyDA i dros 200,000 o fyfyrwyr ysgol ac athrawon ar draws y DU, gan arddangos datrysiadau ymarferol i newid hinsawdd a dathlu rôl pobl ifanc yn y dasg o greu dyfodol gwell.

Roedd POP25 wedi dwyn ynghyd addysgwyr, gwyddonwyr, ymgyrchwyr a myfyrwyr i rannu syniadau, tanio sgyrsiau ac ysbrydoli gweithredu. Law yn llaw â darllediad byw o CyDA, aeth y digwyddiad yn fyw i long ymchwil amgylcheddol yn yr Arctig hefyd, ac i feysydd anhygoel eraill lle y gwneir y gwaith ymchwil diweddaraf. Roedd yn enghraifft hyfryd o’r hyn sy’n gallu digwydd pan fydd sefydliadau yn cydweithio i gefnogi addysg yr hinsawdd ac ymgysylltu â phobl ifanc.

Bu cynnal POP25 yn gyfle i ymhelaethu neges CyDA, gan gyrraedd cynulleidfa ehangach wrth fod yn rhan o rywbeth gwirioneddol ysbrydoledig i bobl ifanc.

Sgiliau ar gyfer y dyfodol

Wrth i’r byd symud tuag at ddyfodol di-garbon, mae’r galw am sgiliau gwyrdd yn cynyddu. Bydd angen i bobl ifanc feddu ar wybodaeth, ond hefyd, ar allu ymarferol, o adeiladu cynaliadwy ac ynni adnewyddadwy i ddylunio ecolegol a meddwl ar ffurf systemau. Mae CyDA yn cyflawni rôl bwysig yn y pontio hwn. Trwy ein rhaglenni ôl-raddedig, ein cyrsiau byr, ein rhaglenni gwirfoddoli preswyl a’n partneriaethau gydag ysgolion a cholegau, rydym yn helpu pobl ifanc i feithrin y sgiliau y bydd eu hangen arnynt er mwyn ffynnu mewn byd sy’n newid.

Nid rhywbeth sy’n ymwneud â swyddi yn unig yw hwn, mae’n ymwneud â diben. Mae nifer o bobl ifanc yn dymuno gweithio mewn ffyrdd sy’n cyd-fynd â’u gwerthoedd a chyfrannu at newid cadarnhaol. Mae rhaglenni addysg CyDA yn eu helpu i wneud hynny.

Mae cyfuniad unigryw CyDA o addysgu ac enghreifftiau ffisegol o ddatrysiadau ar waith yn cynnig profiad dysgu ysbrydoledig. Mae Dr Dai Morgan yn dod â’i fyfyrwyr o Brifysgol Caergrawnt i CyDA bob blwyddyn er mwyn eu hysbrydoli ac mae’n nodi bod “CyDA yn cynnig rhywbeth unigryw. Mae’n ymdrochol ac yn integreiddiol – yn esiampl go iawn o gynaliadwyedd ar waith yn y fan a’r lle. Mae bod yn yr amgylchedd hwnnw, o gwmpas pobl sy’n gwneud pethau mewn ffordd wahanol a dangos yr hyn sy’n bosibl, yn creu lle i fyfyrio ac i ailgysylltu â’r hyn sy’n wirioneddol bwysig.”

Gwrando a dysgu gyda’n gilydd

Credwn bod lleisiau pobl ifanc yn bwysig. Nid ydym yma i addysgu yn unig, ond i wrando, dysgu a chael ein hysbrydoli gan y bobl ifanc y byddwn yn eu croesawu i CyDA.

Boed hynny trwy weithdai, ymweliadau safle, paneli ieuenctid neu ddigwyddiadau cenedlaethol, rydym wedi ymrwymo i greu mannau lle y gall pobl ifanc archwilio, cysylltu a thyfu. Rydym yn gwybod bod dyfodol gwell yn bosibl. Ac rydym yn gwybod bod pobl ifanc yn allweddol er mwyn sicrhau bod hynny yn digwydd.

Sut y gallwch chi helpu

Mae’r argyfwng hinsawdd yn fater cenedliadol sy’n effeithio ar bob un ohonom. Trwy gefnogi CyDA, rydych chi’n helpu i roi gobaith, cysylltiad a chyfeiriad i bobl ifanc, fel y gallant sicrhau bod newid yn digwydd heddiw ac yfory. Rydych chi’n buddsoddi mewn addysg, grymuso a dyfodol gwell i bawb.

Os ydych chi’n rhan o ysgol neu grŵp ieuenctid, a fyddech chi’n gallu dod â nhw i CyDA am brofiad ymdrochol a thrawiadol? Dysgwch fwy am ymweliadau grŵp â CyDA trwy droi at
cat.org.uk/groupslearning.

Am yr awdur

Mae Amanda Smith – Pennaeth Dysgu ac Addysg yn teimlo’n angerddol am rym addysg i newid bywydau a chanlyniadau plant ac oedolion, trwy eu hannog i ddeall y dewisiadau y maent yn eu gwneud yn eu bywydau bob dydd, fel unigolion, fel llunwyr polisi neu bobl fusnes.

Mae gan Amanda dros 20 mlynedd o brofiad addysgu, arwain ysgolion, hyfforddi oedolion a gwella sefydliadau. Mae’n addysgwr profiadol a chymwys iawn, sy’n meddu ar statws Athro Cymwys a’r Cymhwyster Proffesiynol Cenedlaethol i Benaethiaid ac mae’n Arweinydd Addysg Arbenigol. Mae ei harbenigedd yn cynnwys dylunio a datblygu deunyddiau addysg o ansawdd uchel, asesu’r effaith ar ddysgwyr, a darparu amgylchedd i gynorthwyo dysgu a chadw sgiliau allweddol, yn ogystal â monitro a sicrhau ansawdd rhaglenni.

Yn ddiweddar, rhoddodd Sarah Woods ddarlith i’n myfyrwyr ôl-raddedig ac i aelodau’r cyhoedd, lle y bu’n archwilio grym straeon – sut y maent yn cyfrannu at y ffordd yr ydym yn cyfathrebu a hefyd, y ffordd yr ydym yn meddwl yn ein byd sy’n gynyddol gymhleth. Yma, mae hi’n ein gwahodd i ystyried rôl y stori yn ddyfnach yn ein bywydau ni, ac fel offeryn trawsnewidiol ar gyfer cymdeithas.

Mae’r athronydd Ffrengig, Roland Barthes, yn dweud bod naratif ‘yn bresennol bob amser, ym mhob man, ym mhob cymdeithas… ni fu unrhyw le nac unrhyw bobl heb naratif; mae gan bob dosbarth, pob grŵp dynol, eu straeon’.

Rydym yn gwneud synnwyr o’r byd trwy gyfrwng stori. Rydym yn ei ddefnyddio i fodelu a wynebu’r wybodaeth amrywiol ac anghyson sy’n ffurfio ein bywydau. Mae stori yn ein helpu i uniaethu a chysylltu â’r byd a gyda’n gilydd, delio â chymhlethdod, cynnal ein hunaniaeth, ymarfer ffyrdd newydd o fod, rheoli newid, rhoi ein hunain mewn amser, a symud trwyddo. Gall stori fod yn thermomedr, gan gymryd tymheredd diwylliannol amser neu grŵp. Byddwn yn dadlau nad yw stori yn rhywbeth yr ydym yn ei darllen neu’n gwrando arni yn unig, mae’n ffordd o feddwl, yn iaith yr ydym yn rhugl ynddi. Fel unrhyw iaith, nid yw stori yn dda neu’n ddrwg ynddi ei hun – mae hynny yn dibynnu ar y stori unigol a’r sawl sy’n ei hadrodd.

Rydym yn byw mewn oes gymhleth, ac yn wynebu’r hyn a elwir yn ‘broblemau enbyd’ yn aml, fel yr argyfwng hinsawdd a thlodi ac anghydraddoldeb byd-eang, sy’n systemig, sy’n gwrthod datrysiadau llinol ac sy’n gofyn i ni feddwl a gweithredu mewn ffordd wahanol.

Dylai stori fod yn gallu ein helpu i weithio ein ffordd drwyddynt, ond er hyn, mae’n teimlo fel pe bai stori yn offeryn di-awch ar gyfer ymosod ac amddiffyn. Gall sylwi mewn ffordd weithredol ar y straeon yr ydym yn eu hadrodd ac sy’n cael eu hadrodd i ni, ac archwilio ein perthynas gyda nhw, helpu.

Deall straeon

Rydym yn tueddu i feddwl am stori fel rhywbeth unigol, fel rhywbeth yr ydym yn ei gwylio neu’n ei darllen, ond daw stori o nifer fawr o wahanol leoedd yn ein bywydau, felly ar unrhyw adeg, ceir sawl naratif gwahanol yn gweithredu ac yn croestorri ar ein cyfer ni.  Fodd bynnag, gan eu bod gymaint yn rhan o ffabrig ein bywydau, rydym yn aml yn llai ymwybodol ohonynt – a’u grym – nag y gallem fod efallai.  Gall cael dealltwriaeth well ohonynt ein galluogi i wneud dewisiadau mwy clir, i ddadfachu ein hunain o naratifau cymdeithasol, gwleidyddol, diwylliannol a phersonol blaenllaw.  Y cam cyntaf y gallwn ei gymryd tuag at hynny yw nodi topograffeg stori ynom ac o’n cwmpas, y credaf bod modd eu rhannu yn bum math o stori (gweler y blwch drosodd).

Fel y dywedodd yr athronydd o’r Alban, Alasdair MacIntyre:

‘Yr unig ffordd y gallaf ateb y cwestiwn “Beth wyf yn mynd i’w wneud?” yw os byddaf yn ateb y cwestiwn “Pa stori neu straeon yr wyf yn rhan ohonynt?”’

Credaf bod cyfres o gwestiynau y tu ôl i’r ail gwestiwn hwn, sy’n gallu ein helpu i sicrhau ateb i’r cyntaf, er mwyn ein dwyn yn ôl i berthynas gyda’r straeon yr ydym yn nofio ynddynt.

• Pwy sy’n adrodd y stori hon?
• Pwy y maent yn dymuno iddynt wrando arni?
• Pam eu bod yn ei hadrodd?
• A yw’r stori hon yn ceisio rhannu neu gysylltu?  A beth neu bwy y mae’n dymuno eu rhannu neu eu cysylltu?
• A yw’n dymuno gwneud gelynion neu ffrindiau?  Pwy?
• A beth mae’r stori hon yn dymuno i mi ei feddwl neu ei wneud, a pham?

Wrth fynd ar y daith hon gyda stori, rydym yn creu lle a’r posibilrwydd ar gyfer straeon newydd a mathau newydd o stori. Fel y mae David Loy, yr athro a’r awdur o America yn ein hatgoffa: ‘Nid trwy drosesgyn y byd hwn yr ydym yn cael ein trawsnewid, ond trwy ei adrodd fel stori mewn ffordd newydd.’

Topograffeg stori

Straeon yr ydym yn eu hadrodd i’n hunain

Rydym oll yn cario tirlun mewnol o straeon gyda ni, straeon yr ydym yn eu hadrodd i’n hunain i wneud synnwyr o’n bywydau, am bwy ydym ni a beth yw ein profiadau. Caiff yr hyn sy’n bosibl i ni ei siapio gan y stori bywyd yr ydym yn ei chreu ar gyfer ein hunain a’r sgyrsiau yr ydym yn eu cael gyda’n lleisiau mewnol, ond yn aml, nid ydym yn ymwybodol o’r ddau.

Straeon yr ydym yn eu rhannu

Rydym yn rhannu straeon gyda’n ffrindiau, ein teulu a’n cymunedau (os ydynt yn rhai go iawn neu’n rhai ar-lein). O’r bydoedd byrlymol hyn, gall fod yn anodd gweld amrediad y safbwyntiau a’r safleoedd y gallent ein helpu i ddeall cymhellion a phrofiadau eraill yn well, a darganfod ffyrdd allan o begynedd.

Straeon a adroddir i ni

Daw naratifau blaenllaw o bob math o asiantaeth, gan gynnwys corfforaethau a phleidiau gwleidyddol. Maent yn ein hamgylchynu ac fel arfer, cânt eu normaleiddio i’r pwynt lle y byddant yn anweledig, ac yn rhan o ffabrig disgwyliedig ein bywydau.

Straeon yr ydym yn eu gwybod

Rydym oll yn cario straeon gyda ni o’n magwraeth ddiwylliannol: mythau, chwedlau, straeon crefyddol a chwedlau gwerin, fersiynau o hanes ein gwlad a’r byd. Yn aml, mae’r rhain yn tywys ein fframwaith moesol a diwylliannol ac maent yn sylfaenol ar gyfer y straeon y byddwn yn eu hadrodd nesaf.

Straeon i’n tywys

Ar wahanol adegau mewn hanes, rydym wedi adrodd gwahanol straeon am ein dyfodol. Am genhedlaeth, mae ein gweledigaeth am y dyfodol wedi cael ei rheoli gan ddystopiâu a thrychinebau, sy’n gallu ei gwneud yn anos i ni ddychmygu’r byd gwell y mae angen i ni symud ymlaen iddo.

Am yr awdur

Mae Sarah Woods yn awdur ac yn feddylwraig sydd wedi ennill gwobrau. Roedd hi’n rhan o’r Hwb Prydain Di-garbon cynnar yn CyDA ac mae bellach yn ddarlithydd gwadd rheolaidd ar ein modiwl ôl-raddedig Cyfathrebu Newid Cymdeithasol Trawsnewidiol. Mae Sarah yn gydymaith ymchwil yn Stofnun Árna Magnússonar, Sefydliad Árni Magnússon ar gyfer Astudiaethau Gwlad yr Iâ yn Reykjavik.

Ar hyn o bryd, mae hi’n ysgrifennu llyfr a chyfres podlediadau o’r enw The Story Crisis: how story makes and changes the world. Darlledir ei dramodiad o The Origin of Species Charles Darwin, Origin, ar BBC Radio 4 ar 24 Awst.

Yma yn CyDA, rydym yn cynnig amrywiaeth o gyrsiau ôl-raddedig mewn cynaliadwyedd ac mae ein hopsiynau dysgu hyblyg yn caniatáu i fyfyrwyr astudio gyda ni yn rhyngwladol. O Ganada i Bermuda, yr Iseldiroedd i Lithwania, mae ein myfyrwyr yn dod o bob cwr o’r byd ac yn ffurfio rhan hanfodol o rwydwaith ymledol o weithredwyr newid.

Mae myfyrwyr rhyngwladol ein Hysgol Raddedig yn dod a chyfoeth ei hunain o wybodaeth a phrofiad i’n cyrsiau. Boed hyn yn ymwneud â gwleidyddiaeth neu bolisi, ecosystemau, yr amgylchedd adeiledig neu unrhyw beth rhyngddynt, pan gaiff y wybodaeth yma eu baru â’r sgiliau a’r ddealltwriaeth caiff ei ennill yn CyDA, maent yn mynd ymlaen i wneud gwahaniaeth gwirioneddol ledled y byd.

Os ydych chi’n ystyried astudio cwrs ôl-raddedig yn CyDA ac yn byw dramor, darllenwch ymlaen i ddarganfod pam y gall astudio gyda ni fod yn brofiad addysgol unigryw a chyfoethog.

Gweithredu datrysiadau positif mewn amser cyfredol

Mae astudio’n rhyngwladol wedi caniatáu i nifer eang o fyfyrwyr CyDA weithio ochr yn ochr â’u hastudiaethau. Mewn llawer o achosion mae hyn yn golygu y gallant ddechrau gweithredu’r cysyniadau a’r technegau maen nhw’n dysgu amdan mewn amser cyfredol. I Ananya Jauhari, sydd wedi bod yn astudio ein MSc mewn Adeiladu Gwyrdd ochr yn ochr â’i gwaith fel pensaer yn India, mae hyn wedi bod yn un o nifer o’r agweddau cadarnhaol a daw gydag astudio o bell.

“Gan fy mod i’n astudio drwy ddysgu o bell, rydw i wedi gallu gweithio ochr yn ochr â fy astudiaethau. Mae hynny wedi bod yn fantais anhygoel gan fy mod wedi bod yn ceisio rhoi’r cysyniadau rydw i wedi bod yn eu dysgu ar waith mewn prosiectau byd go iawn yn fy swydd. Gan fy mod i o India, rydw i’n gweld bod llawer o le a photensial ar gyfer newid yn yr amgylchedd adeiledig, ac rydw i’n ceisio cyfunioni fy ngyrfa mewn ffordd sy’n fy ngalluogi i wneud cyfraniaeth ystyrlon drwy brosiectau byd go iawn i gyflawni cynaliadwyedd yn yr amgylchedd adeiledig.”

Ananya Jauhari

Dewch yn ran o gymuned Byd-eang

Mae ymuno ag Ysgol Raddedig CyDA fel myfyriwr rhyngwladol yn eich rhoi wrth wraidd rhwydwaith byd-eang sy’n gweithio i weithredu newid ar wahanol raddfeydd mewn amrywiaeth o ffyrdd, ar draws sectorau lluosog. Mae’n rhoi’r sgiliau a’r wybodaeth i fyfyrwyr greu dyfodol gwell. I Gemma Young a astudiodd ein MSc mewn Cynaliadwyedd a Newid Ymddygiad o dramor, rhoddodd ei hastudiaethau yn CyDA brofiad calonogol a gadarnhaodd ei lle o fewn rhwydwaith ehangach o weithredwyr newid.

““Cyfunodd CyDA theori gyda gweithrediad yn y byd go iawn, gan fy nghysylltu â chymuned fyd-eang a rhoi’r hyder – a’r offer i mi droi syniadau uchelgeisiol ynghylch a chynaliadwyedd mewn i ymarferiad. Ar lefel bersonol, ail-egnïodd y profiad fy synnwyr o bwrpas: yn hytrach na theimlo fy mod yn gwthio yn erbyn y llanw, rwyf bellach yn gweld rhwydwaith rhyngwladol sy’n tyfu ac wedi’i ymrwymo i ddiwygiad systemig ac rwy’n teimlo fy mod wedi fy nghyfarparu i gyfrannu’n ystyrlon ato.”

Gemma Young

Mae cymuned fyd-eang CyDA hefyd yn amlochrog ac mae’n cynnwys nid yn unig ein myfyrwyr rhyngwladol gwych ond hefyd staff, busnesau deilliedig a graddedigion. Sefydlwyd y cwmni Dulas Ltd yn CyDA ac mae bellach yn cyflenwi oergelloedd solar brechlynnau i leoliadau anghysbell ledled y byd, gan ddarparu meddyginiaethau sy’n achub bywydau i gymunedau. Yn ogystal, fe raddiodd Cyfarwyddwr Rheoli Gweithredol y cwmni, Ruth Chapman, o CyDA.

Mae darlithwyr a siaradwyr gwadd hefyd yn ymuno â ni o dros y môr, gan gynnwys yr Uwch Ddarlithydd Bryce Gilroy-Scott sydd wedi’i leoli yn British Columbia, Canada. Mae ei leoliad a’i wybodaeth arbenigol fel ymgynghorydd ac addysgwr ym meysydd cymunedau cynaliadwy, adeiladu ac ynni yn dod â phersbectif unigryw a chyfoethog i’n cyrsiau. Mae graddedigion CyDA hefyd yn mynd ymlaen i weithio mewn cymunedau ledled y byd, gan gynnwys Peter O’Toole sydd ar hyn o bryd yn gweithio ar brosiect arferion cynaliadwy yng Nghenia gyda chymuned Maasai.

Opsiynau Dysgu Hyblyg

Mae’r rhan fwyaf o fyfyrwyr rhyngwladol yn astudio gyda ni drwy ddysgu o bell, a gyda mynediad 24 awr i’r holl adnoddau addysgu drwy Microsoft Teams, gall myfyrwyr ymuno â ni o ble bynnag y maent wedi’u lleoli. Mae oriau addysgu hyblyg ac argaeledd staff fel Bryce sy’n gweithio o’r parth amser Golau Pasiffig, yn golygu y gall myfyrwyr gyfarfod â staff yr ysgol raddedig ar amser sy’n addas iddynt. Mae gweithgareddau ymarferol wedi’u teilwra ar gyfer dysgwyr o bell yn ogystal â’r rheini sydd ar y safle fel y gall y rhai sy’n dysgu o bell hefyd ymgolli mewn gweithgareddau addysgu ymarferol. Gyda chefnogaeth gan ddarlithwyr gan gynnwys Bryce, gellir myfyrwyr derbyn cymorth ar amseroedd sy’n addas iddynt.

“Wrth astudio yn CyDA miloedd o filltiroedd i ffwrdd ym Muscat… dydw i erioed wedi bod i ffwrdd o’r tiwtoriaid, ac mae seminarau rheolaidd yn caniatáu i mi gael eglurder ar faterion ar unwaith. Mae seminarau a gynllunnir ar wahanol adegau yn caniatáu i mi ddewis amser sy’n addas i mi. Mae astudio o bell yn fy helpu i barhau i weithio ac astudio ar yr un pryd. Rwy’n gryf-argymell astudio o bell yn CyDA.”

Sarath Muscat

Ysbrydoli datrysiadau byd-eang trwy ymchwil traethodau-hir

Astudiodd Anna Hartley, a raddiodd yn ddiweddar, gyda ni o’i chartref yn Ffrainc ac fel rhan o’i thraethawd hir, datblygodd raglen ddigidol o’r enw CELESTE. Mae’r prototeip yn rhoi’r wybodaeth benodol sydd ei hangen ar ddinasyddion yn Ffrainc i ddelweddu sut y gallai ynni adnewyddadwy ar raddfa fach weithio ar gyfer eu rhanbarthau eu hunain.

Mae’r rhaglen yn gweithio trwy harneisio data sydd ar gael yn gyhoeddus fel y boblogaeth gyfredol, y galw am drydan o fewn rhanbarth, pa mor ymarferol y gallai gwahanol dechnolegau adnewyddadwy fod ar gyfer lleoliad daearyddol, argymhellion ar gyfer ymgynghorwyr a llawer mwy. Yna mae’n casglu ac yn cyfleu’r data hwn gan roi mynediad i ddefnyddwyr at y wybodaeth arbenigol sydd ei hangen arnynt i ddychmygu sut y gallai ynni adnewyddadwy ar raddfa fach weithio yn eu cymunedau.

Ers hynny mae Anna wedi mynd ymlaen i roi CELESTE o dan drwydded ‘Creative Commons’ sy’n golygu y gellid ei addasu ar gyfer cymunedau ledled y byd; atgoffhad calonogol o sut y gall astudio’n rhyngwladol yn CyDA arwain at ddatrysiadau byd-eang.

Cynnydd yn y galwad am yrfaoedd gwyrdd rhyngwladol

Mae ffactorau fel targedau cynaliadwyedd byd-eang, newidiadau polisi a thrawsnewidiadau tuag at ynni adnewyddadwy yn golygu bod twf ar hyn o bryd yn y galw rhyngwladol am weithlu gwyrddach. Mae astudio yn CyDA yn caniatáu myfyrwyr i ennill sgiliau hynod ddymunol a datblygu eu gyrfaoedd wrth wneud newidiadau ystyrlon. Mae dealltwriaeth gynyddol o’r argyfwng hinsawdd a bioamrywiaeth hefyd yn ysgogi’r rhai sydd eisoes yn gweithio ar draws amrywiaeth o sectorau i ailystyried sut maen nhw’n gweithredu, fel yr oedd yn wir i Roshan Nageena Sabeer, a raddiodd o CyDA ac sy’n Brif Bensaer yn Ávása Architects yn Kerela, India:

“Cyn ymuno â CyDA, roeddwn i’n cael trafferth rhedeg fy nghwmni gan fy mod i’n teimlo fy mod i’n gwneud mwy o ddifrod i’r blaned heb ddeall ffyrdd o newid meddylfrydau poblogaidd am y defnydd anwahaniaethol o ynni mewn adeiladau. Dyma fy angerdd dros ddylanwadu ar ffyrdd

mwy cynaliadwy o fyw a chwilio am ddatrysiadau yn fy arwain i CyDA. Rwyf nawr yn bwriadu defnyddio’r wybodaeth a dderbyniais i symud fy nghwmni ymhellach tuag at fodel mwy cynaliadwy, i rannu’r syniadau hyn ac i ddylanwadu ar eraill trwy waith ymgynghori cynaliadwy yn y dyfodol.”

Roshan Nageena Sabeer

Ymunwch a ni: Astudiwch gynaliadwyedd yn CyDA

Os ydych chi’n fyfyriwr rhyngwladol darpar sydd wedi’ch ysbrydoli i ymuno ag ystafell ddosbarth fyd-eang sy’n gweithredu ar newid hinsawdd, beth am archwilio ein hamrywiaeth o gyrsiau ôl-raddedig, ymuno â ni ar-lein ar un o’n diwrnodau agored neu gysylltu â’n Tîm Derbyniadau i wneud ymholiad heddiw.

Nodyn: Os byddai angen fisa myfyriwr arnoch fel arfer i astudio yn y DU, gallwch astudio ein cyrsiau trwy ddysgu o bell (gan eithrio’r cwrs M.Arch – Pensaernïaeth Gynaliadwy) Fel arall, gallwch ddewis cymysgedd o ddysgu preswyl (fel arfer o dan 6 mis) a dysgu o bell os ydych chi’n gymwys. Gwiriwch wefan Llywodraeth y DU i weld a ydych chi’n gymwys i astudio yma yn y DU.

Ar hyn o bryd nid oes gennym drwydded i noddi myfyrwyr a fyddai fel arfer angen fisa, yn anffodus fe olygir hyn na allwn gofrestru myfyrwyr o du allan i’r DU ar gyfer astudiaeth breswyl llawn amser. O fis Medi 2021 ymlaen, bydd myfyrwyr newydd a fyddai wedi cael eu hystyried yn fyfyrwyr AEE yn flaenorol yn cael eu hystyried yn fyfyrwyr Tramor ac ni fyddant yn gallu astudio yn llawn amser fel myfyrwyr preswyl yn CyDA a bydd angen iddynt astudio trwy ddysgu o bell neu drwy’r cymysgedd o ddysgu preswyl a dysgu o bell y gwelir uchod os ydynt yn gymwys.